De Feldenkrais-methode: Beweging als sleutel tot herstel.

door | 15 dec 2025 | Blog

De Feldenkrais-methode: Beweging als sleutel tot herstel.

Toeval bestaat niet, maar per toeval kwam ik, tijdens het onderzoeken van schouderklachten, een beschrijving van de Feldenkrais-methode tegen. Lang verhaal kort: ik ben om. Niet alles is een spijker, maar deze methode – in al zijn eenvoud en soms iets complexer – vind ik krachtig en tegelijkertijd toegankelijk voor iedereen. Het is geen Yoga, Pilates of Trager, al doet het daar soms, in elementen, een beetje aan denken.

Hoewel yoga, pilates, Feldenkrais en de Trager-methode allemaal werken met beweging en aandacht, hebben ze ieder een eigen invalshoek. Yoga richt zich op balans tussen lichaam, adem en geest, met houdingen die kracht en flexibiliteit verbinden met innerlijke rust. Pilates legt de nadruk op spierkracht, stabiliteit en controle vanuit de romp – precies en doelgericht. De Feldenkrais-methode is subtieler: via kleine, bewuste bewegingen leer je hoe je lichaam efficiënter en met minder spanning kan bewegen. Het gaat niet om trainen, maar om leren voelen. De Trager-methode werkt vooral via aanraking en ritmische beweging: het lichaam ervaart lichtheid en ontspanning, waardoor spanning vanzelf loslaat.

Alle vier gaan ze over bewust bewegen, maar ieder op een andere manier – van fysieke kracht, naar innerlijke balans, naar moeiteloze soepelheid.

Terug naar Feldenkrais. Toegankelijk voor sporters en niet-sporters, voor jeugd en ouderen. De Feldenkrais-methode helpt de hersenen (om je lichaam) opnieuw te leren bewegen. Niet door spierkracht of herhaling, maar door bewustwording en aandacht. Door kleine, langzame bewegingen ontdek je hoe je lichaam zich echt beweegt — en hoe het ook anders kan.  Zo leren de hersenen nieuwe, efficiëntere verbindingen aan te maken, waardoor bewegen soepeler en lichter wordt. Deze manier van “neurologisch leren” kan helpen bij herstel na een blessure, bij neurologische aandoeningen of bij chronische spanning. Feldenkrais traint niet de spieren, maar het brein dat ze aanstuurt.

In mijn praktijk geef ik steeds vaker voorbeelden en oefenmateriaal mee aan mijn cliënten. Het begon ooit met een paar YouTube-video’s van Jodie Krantz (aanrader – wel in het Engels), maar inmiddels groeit mijn Feldenkrais-ordner gestaag. Hij vult zich met oefeningen voor enkel, knie, hamstrings, heupen, rug, schouders, nek en armen –
kortom: bewegingen die alle grote gewrichten meenemen. Elk voorbeeld helpt mensen om bewuster te voelen hoe hun lichaam beweegt en waar nog ruimte is voor meer soepelheid en gemak. Zo wordt Feldenkrais niet alleen iets wat je ondergaat, maar iets wat je zelf kunt blijven oefenen en ontdekken. En ben je gefrustreerd door een lichamelijke klacht? Dan kan Feldenkrais soms verrassend herstel en nieuwe bewegingsvrijheid bieden – een reminder dat je lichaam veel meer kan dan je denkt.

Feldenkrais is van en voor iedereen. Zo heeft de ‘grondlegger’ Moshe Feldenkrais, het ook bedacht. Om Feldenkrais oefeningen uit te voeren is er niet direct begeleiding nodig. Er is nl. geen goed of fout bij het uitvoeren van de bewegingen. Maar mocht je vragen hebben, bel me even. Ik ben geen Feldenkrais guru, maar als we er samen niet uit komen dan zijn er in de kop van Noord-Holland diverse Feldenkrais ‘practitioners’ die je graag verwelkomen bij één van hun groepslessen of je persoonlijk in een 1-op-1 sessie verder helpen.


Achtergrond bij het ontstaan van de Feldenkrais methode.

Moshe Feldenkrais (1904–1984) was een Israëlische ingenieur, natuurkundige en judoka die de Feldenkrais-methode ontwikkelde. Deze methode richt zich op bewustwording door beweging en is gebaseerd op het idee dat het menselijk lichaam zich kan reorganiseren (neurologische hertraining) door subtiele, aandachtige bewegingspatronen. Feldenkrais geloofde dat veel lichamelijke klachten voortkomen uit ineffectieve bewegingsgewoonten en dat je door bewuste, zachte bewegingen je houding, flexibiliteit en coördinatie kunt verbeteren.

De Feldenkrais-methode is bijzonder effectief gebleken bij mensen met klachten aan nek, schouders, rug, heupen en knieën. In plaats van te forceren of te corrigeren, nodigt de methode uit tot verkennen: wat gebeurt er als je een beweging net iets anders uitvoert? Door deze speelse, nieuwsgierige aanpak ontstaat er ruimte voor verandering zonder pijn of stress. Mensen leren opnieuw hoe ze kunnen bewegen op een manier die moeiteloos en efficiënt is.

Bij nek- en schouderklachten helpt Feldenkrais om spanning los te laten die vaak onbewust wordt vastgehouden. De zachte oefeningen verbeteren de mobiliteit van de wervelkolom en bevorderen een natuurlijke, ontspannen houding. Ook bij chronische rugpijn biedt de methode verlichting. Door de aandacht te richten op hoe het hele lichaam samenwerkt tijdens bewegingen, leren mensen hun rug op een gezondere manier te gebruiken.

De methode is ook waardevol voor mensen met problemen aan heupen en knieën. Veel klachten in deze gebieden ontstaan doordat andere delen van het lichaam niet goed meebewegen of overbelast worden. Feldenkrais-oefeningen stimuleren een betere samenwerking tussen benen, bekken en romp, wat zorgt voor een soepelere en meer gebalanceerde manier van bewegen.

Een belangrijk voordeel van de Feldenkrais-methode is dat ze geschikt is voor vrijwel iedereen, ongeacht leeftijd of conditie. De oefeningen zijn meestal liggend, zittend of in een comfortabele houding, en worden uitgevoerd binnen de eigen grenzen. Dit maakt de methode toegankelijk én veilig.

Kortom: de Feldenkrais-methode biedt een unieke en effectieve benadering voor mensen met lichamelijke klachten. Door beweging te gebruiken als leerinstrument, helpt de methode om pijn te verminderen, bewegingsvrijheid te vergroten en het lichaam weer in balans te brengen.

Enkele bronnen: